De tabaksindustrie presenteert vapes, nicotinezakjes en verhitte tabak als minder schadelijke alternatieven voor sigaretten. Met miljoeneninvesteringen in onderzoek en lobby probeert de sector dit harm reduction-verhaal ook in Brussel ingang te laten vinden.
Voor Follow the Money en het Nederlands Tijdschrift voor Geneeskunde onderzocht ik samen met Marcel Hobma en Laura Margottini hoe de tabaksindustrie wetenschap inzet om haar nieuwe verdienmodel te beschermen. We analyseerden ruim vijftig Europese beleids- en lobbydocumenten, brachten contacten tussen Europarlementariërs en de tabaksindustrie in kaart en onderzochten financiële banden tussen tabaksbedrijven en onderzoeksorganisaties.
We zagen hoe de industrie eigen onderzoek en selectief gekozen wetenschappelijke resultaten gebruikt om nieuwe nicotineproducten als minder schadelijk te presenteren. Daarbij blijft vaak buiten beeld dat veel mensen deze producten naast sigaretten gebruiken en dat ze ook nieuwe, vooral jonge gebruikers aantrekken.
Het harm reduction-argument vindt ondertussen zijn weg naar de Europese politiek. Van de 33 Europarlementariërs die zich publiekelijk positief uitlieten over harm reduction, hadden er 24 voorafgaand aan hun uitspraak contact met vertegenwoordigers van de tabaksindustrie. Dezelfde argumenten spelen een rol in de Europese discussie over hogere belastingen en strengere regels voor nieuwe nicotineproducten.
Dit onderzoek werd gedaan door het Open Eyes Collectief in samenwerking met onderzoekers van het Amsterdam UMC, met financiële steun van de Journalism Science Alliance.
Lees het hele artikel op Follow the Money
Lees het hele artikel op Follow the Money.eu (in Engels)
Lees het hele artikel in het Nederlands Tijdschrift voor Geneeskunde
Beeld: Nederlands Tijdschrift voor Geneeskunde